Okke Ornstein in Panama | Dispatches from the isthmus

Daar was eens een mannetje, dat was niet wijs,
Dat bouwde zijn huisje al op ‘t ijs…

Grond kopen in Panama is eenvoudig. Buitenlanders mogen gewoon grond bezitten, er is een kadaster, overdracht is simpel. Er zijn slechts een aantal beperkingen, zoals dat alleen buitenlandse personen land in eigendom mogen hebben, dus geen rechtspersonen. Een Nederlandse BV mag dus geen grond bezitten in Panama. Een andere regel is dat binnen tien kilometer van de grens buitenlanders geen land mogen bezitten. Ook niet via een Panamees bedrijfje of stichting. Staat in de grondwet, mag niet, punt uit. Geeft verder niks, want Panama is groot genoeg en er is een overvloed aan prachtig gelegen land beschikbaar voor wie het maar hebben wil.

Maar natuurlijk zijn er altijd van die lutsers die denken het beter te weten. Zo heeft het Nederlandse bedrijf de Kavel Company een groot stuk grond gekocht pal aan de grens met Costa Rica, en daar verkopen ze percelen van aan argeloze klanten. En dat mag dus niet. Illegaal. Die klanten kopen een pak problemen, en het risico dat de Panamese overheid hun perceeltje gewoon afpakt. Waarom doet de Kavel Company dat? Omdat het sukkels zijn. Amateurs. Eerste klas prutsers.

Ik had over de Kavel Company al eens bericht op de radio, en directeur Dennis Bode een email gestuurd met de vraag hoe ze dat precies voor zich zagen, dat grond verkopen aan buitenlanders in een gebied waar buitenlanders geen grond mogen bezitten. Nooit antwoord op gehad. Ik was ze eigenlijk al weer half vergeten en niet echt van plan nog veel aandacht aan ze te besteden – dit soort  kansloze handel zakt meestal vanzelf als een pudding in elkaar, daar hoef je verder weinig aan te doen.

VOORAL BLIJVEN LACHEN

Echter, eergisteravond kwam ik de Kavelkabouters toevallig tegen op het terras van het altijd gezellige etablissement Habanos, bekend om zijn schandalig dure drankjes en overweldigend Colombiaans natuurschoon. “Ga je een positief stukkie over ons schrijve?”, vroeg Dennis Bode, die in het echt wel wat weg had van een marsipulami met een Meneer Aart kapsel. Ik antwoordde dat dat er niet echt inzat. En waarom hadden ze nooit gereageerd op mijn email?

Nou, daar hadden de heertjes over vergaderd, volgens Bode. “Wat moeten we met Okke aan, dump hem in de oceaan!”, jubelde het marsipulamihoofd. “Want we moeten natuurlijk wel blijven lachen”, legde hij uit. Ik begreep onmiddellijk dat ik hier met serieuze zakenmensen te doen had. Na Bode was het de beurt aan ene Henri Kerkhof, een Brabander die een gebrek aan herseninhoud compenseert door zijn volumeknop op maximaal te zetten. Het was allemaal een COMPLOT! Afgunst en jaloezie! En hij ging iedereen die voortaan nog kwaad sprak over de Kavelkabouters KAPOT maken! In deze trant tetterde hij nog enige tijd voort.

Vervolgens legde hij uit dat dat met die tien kilometer zone, dat hadden ze allemaal geheel wettig en legalig afgedekt, met advocaten en zo. Welke advocaten dat zijn was geheim. De klanten zouden hun stukkie grond niet op hun eigen naam krijgen, maar op naam van een Panamees papieren BeeVeetje, met aandelen aan toonder, zodat niks niet een buitenlander de grond zou bezitten, op papier dan.

De wet ontduiken en dat verkopen als een volkomen legale manier om onverkoopbare grond te verkopen; je moet er maar opkomen. Of je zult als verborgen grondbezitter maar ruzie met de buren krijgen, of een bouwvergunning nodig hebben. Dan val je meteen door de mand met je aandelen aan toonder en zeg dan maar dag met je handje tegen je perceel. Uw verslaggever kent namelijk gevallen van mensen wier land werd teruggevorderd door de overheid omdat het binnen de tien kilometer van de grens lag, ook al was het op papier eigendom van een Panamees bedrijf. Een serieuze projectontwikkelaar uit de VS die per ongeluk ook binnen de tien kilometer zone grond had gekocht heeft het onlangs nog helemaal uit laten zoeken en wil nu zo snel mogelijk weer van dat land af: Je kunt er namelijks niks mee. Maar tegen de tijd dat de eerste problemen zich aandienen zijn de Kavelkabouters natuurlijk allang met de noorderzon vertrokken.

Waarom ze nou zo nodig binnen die tien kilometer zone land moesten kopen terwijl er in Panama overal prachtige stukken grond beschikbaar zijn die vrij op naam kunnen worden gezet zonder legale problemen en duistere U-bocht constructies? Ik zei al: prutsers.

WANNABE DON CORLEONE

Afijn, toen mengde een wat oudere heer zich in het gesprek. Een zekere Pim Nolen die, zo begreep ik, de geldschieter is van dit zootje ongeregeld en denkt dat hij mafiabaas is of zoiets. “Je weet wat smaad is?”, vroeg hij op dreigende toon. “Als jij iets schrijft wat ons schade berokkent heb je een enorm probleem. Er staan een paar hele grote jongens achter ons”. Nou, dat moet je net tegen mij zeggen, kwakbol.

En het is niet alleen die tien kilometer zone; ook om andere redenen is wat de Kavelkabouters aan het doen zijn volkomen illegaal. Om een stuk grond te verkavelen heb je namelijk een vergunning nodig van ANAM, de Panamese milieu autoriteit, op basis van het masterplan. En die vergunning hebben ze niet, en ze krijgen hem waarschijnlijk ook niet. Zolang ze die vergunning niet hebben kunnen ze dus ook geen kavels verkopen, sterker nog, ze mogen ze niet eens promoten.

“Maar da doen we ook nie!”, jengelt Henri Kerkhof, “we promote het alleen buite Panama!”

Oh, en hoe zat dat dan ook weer dat alle kopers op papier Panamese bedrijfjes zijn? “Krak,” zei de paddestoel….

Kortom, voor Nederlandse investeerders die graag hun geld kwijtraken aan dubieuze handeltjes biedt de Kavel Company daartoe ruimschoots de gelegenheid. Die Kavelkabouters, daar gaan we nog een hoop lol aan beleven.